| تجارب موفق در پایش خشکیدگی جنگلهای بلوط زاگرس با بهرهگیری از تصاویر ماهوارهای و سامانه اطلاعات مکانی |
| کد مقاله : 1240-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
علی اکبر نوروزی *1، حسین فرازمند2، فهیمه رسولی3، مرتضی میری4 1رئیس مرکز فناوری اطلاعات و اطلاع رسانی کشاورزی سازمان تات 2سازمان تات 3کارشناس سازماندهی اطلاعات سازمان تات 4عضو هیات علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری |
| چکیده مقاله |
| جنگلهای زاگرس بهعنوان یکی از مهمترین اکوسیستمهای طبیعی ایران، نقش اساسی در حفاظت منابع آب و خاک، تعدیل اقلیم و پایداری زیستمحیطی کشور دارند. طی دو دهه اخیر، پدیده خشکیدگی جنگلهای بلوط در نواحی غربی کشور به یکی از مهمترین چالشهای منابع طبیعی تبدیل شده است. در این پژوهش، تجربه طراحی و پیادهسازی سامانه پایش خشکیدگی جنگلهای بلوط غرب کشور با بهرهگیری از فناوری سنجشازدور، سامانه اطلاعات جغرافیایی و دادههای محیطی ارائه شده است. در این پروژه از تصاویر ماهوارهایMODIS، SPOT و Landsat به همراه دادههای اقلیمی، بارش، رطوبت خاک و گردوغبار برای پایش روند تغییرات پوشش جنگلی استفاده شد. پس از انجام پردازشهای لازم، طبقهبندی پوشش جنگلی با استفاده از الگوریتمهای ISODATA و حداکثر احتمال انجام گرفت و روند تغییرات پوشش جنگلی طی دوره زمانی 2002 تا 2015 مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد سامانه طراحیشده توانسته است با دقت کلی 5/85 درصد، روند تغییرات و کاهش تراکم جنگلهای بلوط را در استانهای ایلام، کرمانشاه، لرستان و چهارمحال و بختیاری پایش نماید. همچنین نتایج بیانگر ارتباط معنادار کاهش شاخص NDVI با افزایش رخداد گردوغبار و کاهش بارش در سالهای بحرانی بهویژه 2005 و 2008 بود. تجربه حاصل از این پروژه نشان داد که استفاده از سامانههای پایش مبتنی بر سنجشازدور میتواند بهعنوان راهکاری موفق و کمهزینه در مدیریت، تصمیمسازی و هشدار زودهنگام بحرانهای منابع طبیعی مورد استفاده قرار گیرد. |
| کلیدواژه ها |
| خشکیدگی بلوط، سنجشازدور، GIS، پایش جنگل، MODIS، زاگرس |
| وضعیت: پذیرفته شده |