| بررسی عملکرد سازههای آبگیری سامانه پخش سیلاب بر آبخوان کاشمر |
| کد مقاله : 1247-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
علیرضا اسلامی *1، علی اکبر عباسی2، حسن فلاحتی3 1عضو هیات علمی و پژوهشگر مروج ارشد حوزه منابع آب سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی رییس انجمن سیستمهای سطوح آبگیر باران ایران 2عضو هیات علمی -مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی خراسان رضوی 3مشهد- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی |
| چکیده مقاله |
| به منظور طراحی و اجرای بهتر سامانههای پخش سیلاب، اجزای و سازههای احداثی در آنها، باتوجه به شرایط توپوگرافی و رخدادهای سیل، لازم است مورد بررسی و ارزیابی عملکردی قرار گیرند. در این پژوهش عملکرد سامانه و اجزای سازهای آن شامل دهانه آبگیر، کانال آبرسان، کانال آبرسان گسترشی، دروازه، مقسم و شیبشکنهای اجرا شده در ایستگاه تحقیقاتی پخش سیلاب بر آبخوان کاشمر در مدت اجرای طرح مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. بدین منظور عملکرد سامانه از نظر نحوة آبگیری و پخش سیلاب در عرصه، پایداری سازههای هیدرولیکی و وضعیت خاکریزها از جنبه محلهای تخریب شده در مقابل سیلابهای رخ داده، مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج بیانگر آنست که در مواردی که طراحی و اجرای اجزای سامانه بهطور اصولی و فنی اعمال شده، سازهها عملکرد خوبی داشتهاند. در مواردی ، عملکرد سازهها در سیلابهای مختلف مناسب نبوده و بعد از هر سیلاب خرابیهایی ایجاد شده است که نیاز به ترمیم یا احداث سازههای جدید به وجود آمده است، اصول کارشناسی در نظر گرفته نشده است. علاوه بر اینها در برخی موارد آبشستگی جزئی و فرسایش اطراف در بخشی از سازهها، به دلیل اجرای نامناسب و یا ناکافی بودن، نیز مشاهده شد. به طور کلی به دلیل شیب زیاد عرصه و توپوگرافی غیر یکنواخت، پخش سیلاب به روش لبه پخش در این عرصه امکان پذیر نمی باشد، اگرچه عرصه بر اساس این روش احداث شده است .در نتیجه جریان آب پس از خروج از کانال از طریق میکرو آبراههها به پشت خاکریز پایین دست منتقل میشود و در مواردی که تمرکز آب در یک نقطه زیاد باشد سبب ایجاد فرسایش در لبه کانال پخش میگردد. در وقایع سیلابی مورد بررسی، فرسایش در مسیر میکرو آبراههها مشاهده شده است ولی به دلیل بافت درشت دانه عرصه، گسترش فرسایش زیاد نبوده است. |
| کلیدواژه ها |
| آبخوانداری، سازه آبگیر، دروازه، سامانه پخش سیلاب، کاشمر |
| وضعیت: پذیرفته شده |