تاثیر موجودات خاکزی بر برخی از ویژگی‌های فیزیکی خاک در ایستگاه آبخوان‌داری کوثر

کد مقاله : 1251-SCWMSUP (R1)

نویسندگان

غلامرضا رهبر * عضو

چکیده مقاله

حضور سخت‌پوستی خاکزی به نام خرخاکی در حوضچه‌های رسوب‌گیر شبکه‌های پخش سیلاب گربایگان فسا در جنوب شرقی استان فارس دگرگونی‌هایی چشمگیری را در شبکه‌های پخش سیلاب به‌وجود آورده است. هدف از این پژوهش بررسی خصوصیات فیزیکی خاک در شبکه‌های پخش سیلاب گربایگان فسا برا اثر فعالیت خرخاکی می‌باشد. برای اندازه‌گیری برخی از خصوصیات فیزیکی خاک از یکی از هشت شبکه‌های پخش سیلاب گربایگان فسا موسوم به بیشه‌زرد یک انتخاب گردید. از 24 نقطه این شبکه در محل فعالیت خرخاکی نمونه برداری گردید. جهت مقایسه از مکان‌های که خرخاکی‌ها فعالیت نداشتند نیز نمونه‌هایی به عنوان شاهد برداشت گردید. بافت، درصد اشباع از آب، میانگین وزنی-قطر و پایداری خاکدانه‌های این نمونه‌ها اندازه گیری گردید. اندازه گیری پایداری خاکدانه های خاک با دستگاه الک تر انجام گردید. نتایج نشان داد که بافت خاک که بر انجام عملیات پخش سیلاب که سنگین شده بود متعادل‌تر گردیده و درصد اشباع از آب نیز به دلیل ایجاد خاکی با بافت لومی سه برابر نسبت به شاهد افزایش یافته و یک اختلاف معنی‌داری را در سطح یک درصد نسبت به شاهد نشان داد، متوسط پایداری خاکدانه‌های خاک برای شاهد 14/26 درصد و برای خاک هایی که خرخاکی‌ها در آن فعالیت داشتند 78 درصد بود، که پایداری خاکدانه های مربوط به خاک های با فعالیت خرخاکی 3 برابر شاهد می‌باشد. میانگین وزنی قطر خاکدانه‌ها برای خاک‌های حاصل از فعالیت خرخاکی 86/1 گرم و برای شاهد 44/0 گرم می‌باشد. فعالیت این موجودات خاک‌زی سبب بهبود خصوصیات فیزیکی خاک گردیده‌است. ویژگی‌های فیزیکی خاک همچنین بر نفوذپذیری، تهویه، مقاومت، فرسایش، انتقال آب، گازها و گرما اثر قابل توجهی دارد. بنابراین حضور خرخاکی‌ها در شبکه‌های پخش سیلاب از نظر تکنیکی، زیست محیطی و اجتماعی عملی، امکان پذیر و قابل قبول می‌باشد.

کلیدواژه ها

پخش سیلاب، خرخاکی، بافت خاک، مهار بیابان

وضعیت: پذیرفته شده