| کمی سازی ارزش بستر رورخانهها جهت استاندارد سازی تعیین اجاره بهای واگذاری |
| کد مقاله : 1252-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
مجتبی پاک پرور *1، عبدالرسول شیروانیان2، مسعود نجابت3 1مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس 2دانشیار بخش تحقیقات اقتصادی اجتماعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران 3عضو پانل تخصصی شرکت نوپردازان آبخوانداری زیست پایدار |
| چکیده مقاله |
| امروزه ارزشگذاری اراضی بستر و حریم رودخانهها به دلیل ممانعت از تخریب و تصرف، از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به وظیفه شرکت سهامی آب منطقهای فارس در صدور مجوز بهرهبرداری از این اراضی و نیز لزوم تعیین اجارهبهای عادلانه و شفاف، این پژوهش با هدف تدوین یک سامانه منطقهای و مدل عددی برای ارزشگذاری زمینهای بستر و حریم رودخانههای استان فارس انجامشده است. در این تحقیق، ابتدا با بررسی مبانی نظری و پژوهشهای پیشین داخلی و خارجی، روشهای مختلف ارزشگذاری شامل هدانیک، ارزشگذاری مشروط، انتقال منافع و لذتگرایی مورد تحلیل قرار گرفت. سپس با انتخاب روش هدانیک با بهکارگیری تکنیک دلفی در سه مرحله و مشارکت ۲۰ نفر از متخصصان، هفت کاربری اصلی شامل کشت دیم، کشت آبی، برداشت مصالح رودخانهای، جادهسازی، پرورش آبزیان، گردشگری و ساختمان شناسایی گردید. از میان این کاربریها، کشت دیم و کشت آبی بهعنوان کارکردهای مبنا برای انتقال ارزش انتخاب شدند. برای پهنهبندی و استخراج شاخصهای محیطی، ضمن جمعآوری دادههای هواشناسی (بارش و دما) از ۵۵۰ ایستگاه بارانسنجی و ۲۰۰ ایستگاه دماسنجی، نقشههای همباران و همدما با روش زمینآمار تهیه شد. همچنین نقشه پراکنش جمعیت، شبکه راههای ارتباطی و پهنههای مدیریت کشاورزی استان در محیط سامانه اطلاعات مکانی (GIS) بارگذاری گردید. درنهایت، ۱۶ شاخص مؤثر (مانند میزان بارش، دمای حداقل و حداکثر، عمق خاک، فاصله تا بازار مصرف، فاصله تا جاده آسفالت، امکان تأمین آب، کیفیت آب، شیب زمین، تداوم برداشت و جاذبههای تکمیلی) برای کاربریهای مختلف تعیین و نحوه سنجش هر یک در قالب جداول امتیازبندی ارائه شد. مدل ریاضی پیشنهادی بر پایه قیمت پایه اجاره زمین کشاورزی (استخراجشده از جداول هزینه تولید سازمان جهاد کشاورزی) و اعمال ضریب مطلوبیت حاصل از شاخصها (با دامنه ۱ تا ۴) طراحی گردید. ارزش نهایی با اعمال ضریب مساحت و ضریب تورم (بر مبنای تغییرات نرخ ارز) محاسبه میشود. |
| کلیدواژه ها |
| ارزشگذاری اقتصادی اراضی، روش هدانیک فضایی، حریم و بستر رودخانه، اجارهبهای اراضی کشاورزی، پهنهبندی اقلیمی، انتقال منافع، حق انتفاع |
| وضعیت: پذیرفته شده |