استفاده از روش‌‌های سطحی و فناوری بندزیرزمینی در تامین آب مورد نیاز عشایر در شرایط تغییر اقلیم
کد مقاله : 1254-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
علی باقریان کلات *1، علیرضا اسلامی2، علی اکبر عباسی2، زهره شیبانی زاده2، رضا صدیق2، علی واحدی طرقی3
1عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی
2مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی
3سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف بررسی امکانپذیری تامین آب شرب دام عشایر شهرستان بردسکن در استان خراسان رضوی انجام شد. در این تحقیق نقشه رقومی مربوط به محدوده پراکنش سامانه‌های محلات عشایری و نقشه شبکه‌ آبراهه‌های محدوده های عشایری استان تهیه شد و موقعیت محلات عشایری بر روی این نقشه پلات شد. در مرحله بعد، با انجام بررسی‌های لازم، محلاتی که فاقد منبع آب بوده و در ییلاق یا قشلاق بخش قابل توجهی از نیاز آبی آنها از طریق تانکرهای آبرسان سیار تامین می‌شد مشخص شدند. در مرحله بعد، با استفاده از نقشه‌های رقومی حاصل از مراحل اول و اطلاعات تهیه شده در مرحله دوم، به منظور تعیین روش‌های مناسب برای تامین آب برای محلات عشایری واقع در شهرستان بردسکن، اقدام به بازدید میدانی گردید. بررسی‌ها نشان داد در منطقه عشایری چشمه هادی، با احداث کف بند می‌توان آب چشمه‌ها را به مرکز آبراهه منتقل نمود و سپس به روش ثقلی و با لوله به روستای چشمه هادی انتقال داد. در منطقه بالاجو شهرستان بردسکن نیز برای اولویت‌بندی نقاط برای احداث بند زیرزمینی، از معیارهایی مانند میزان نیاز به آب، مساحت حوزه آبخیز محله عشایری، زمین‌شناسی منطقه، کیفیت آب، ضخامت تقریبی آبرفت و عرض مقطع خشکه‌رود و ویژگی‌های اب زیرقشری استفاده شد. بررسی‌ها نشان داد در یکی از خشکه‌رودهای واقع در مجاورت محلات عشایری منطقه بالاجو، آب زیرقشری موجود است که با احداث بندزیرزمینی و ذخیره سازی آب در نهشته‌های بستر رودخانه می‌توان آب را ذخیره و در مواقع موردنیاز مورد استفاده قرار داد. چنانچه در این نقطه بندزیرزمینی احداث شود سالانه بیش از 100000 مترمکعب آب با کیفیت خوب قابل استحصال است که می‌تواند کلیه نیازهای آب شرب و بهداشتی و همچنین آب شرب مورد نیاز دام‌های عشایر منطقه را تامین کند.
کلیدواژه ها
آب زیرقشری، شهرستان بردسکن، ، عشایر
وضعیت: پذیرفته شده