| تحلیل اهمیت حفاظت از منابع آب و خاک در قرآن کریم و به کارگیری رهنمودها در مدیریت پایدار سرزمین |
| کد مقاله : 1258-SCWMSUP |
| نویسندگان |
|
دانیال کشتمند * مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران |
| چکیده مقاله |
| منابع آب و خاک برای پایداری اکوسیستم، بهرهوری کشاورزی، امنیت غذایی و رفاه انسان اساسی هستند. علیرغم پیشرفتهای فنی گسترده در مدیریت حوزه آبخیز، ادامه تخریب زمین، فرسایش خاک، کمبود آب و عدم تعادل اکولوژیکی نشان میدهد که پایداری محیط زیست نیز نیازمند پایههای قوی اخلاقی، فرهنگی و اجتماعی است. این مطالعه اصول حفاظت از آب و خاک منعکس شده در قرآن کریم را بررسی کرده و ارتباط مفهومی آنها را با مدیریت پایدار حوزه آبخیز تجزیه و تحلیل میکند. با استفاده از یک طرح تحقیق کیفی و میان رشتهای، 38 آیه قرآنی مرتبط با آب، زمین، خاک، پوشش گیاهی، تعادل اکولوژیکی، فساد در زمین، اعتدال، مسئولیت انسانی و احیای زمین به طور سیستماتیک از طریق نرمافزارهای قرآنی و پایگاههای داده دیجیتال، از جمله نور، تنزیل و مجموعه قرآن، شناسایی شدند. آیات انتخاب شده با مراجعه به تفاسیر کلاسیک و معاصر قرآن، از جمله تفسیر طبری، تفسیر ابن کثیر، المیزان و تفسیر نمونه، به صورت موضوعی تجزیه و تحلیل شدند. برای تقویت روایی تفسیری، ۱۲ مصاحبه تحلیلی با متخصصان مطالعات قرآنی، اندیشه زیستمحیطی اسلامی، علوم محیطی، هیدرولوژی، مدیریت منابع طبیعی و آبخیزداری انجام شد. یافتهها هفت مضمون اصلی را آشکار کرد: خاک و زمین به عنوان پایههای بهرهوری اکولوژیکی؛ آب به عنوان اساس حیات و پایداری هیدرولوژیکی؛ میزان به عنوان یک اصل تعادل اکولوژیکی؛ ممنوعیت فساد فی الارض به عنوان یک هشدار اخلاقی در برابر تخریب محیط زیست؛ مدیریت و مسئولیت انسان در قبال طبیعت؛ اعتدال و اجتناب از اسراف در استفاده از منابع؛ و احیای زمین به عنوان یک مبنای مفهومی برای احیای اکولوژیکی. |
| کلیدواژه ها |
| اخلاق زیستمحیطی، تحلیل موضوعی، احیای زمین، مدیریت منابع، پایداری اکولوژیکی، حفاظت مبتنی بر جامعه |
| وضعیت: پذیرفته شده |