بررسی روند تغییرات مورفولوژی رودخانه مند استان بوشهر
کد مقاله : 1266-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
علی جعفری *1، علیرضا حبیبی2
1عضو هیات علمی سازمان تحقیقات
2محقق سازمان تات
چکیده مقاله
سال‌های اخیر سیلاب در رودخانه‌های مناطق ساحلی، موجب تحمیل متناوب خسارات میلیارد ریالی شده است. عوامل مورفومتریک رودخانه و محیط‌های پیرامون آن و پیش‌بینی شرایط آینده می‌تواند در برنامه‌ریزی و آمایش دشت‌های ساحلی موثر و ضروری واقع شود. دشت مندستان واقع در شهرستان دشتی استان بوشهر، در منتهی‌الیه جنوب غربی ایران قرار گرفته است. وقوع سیلاب‌های شدید و مخرب، در سال‌های اخیر منجر به خسارات گسترده به اراضی کشاورزی و تاسیسات، ابنیه و ساکنان این منطقه شده است. در این پژوهش از تصاویر ماهواره‌ای لندست‌های 5، 7 و 8 مربوط به سال‌های 2000،1987 و 2020، بررسی‌های میدانی و نرم افزارهای Envi 5.3، ArcGIS 10.4.1 و Idrisi TerrSet به عنوان ابزار تحقیق بهره گرفته شد. ابتدا مقادیر احتمال تغییرات کاربری اراضی در سال 2020 بر مبنای زنجیره‌های مارکوف بدست آمد. هدف از این تحقیق پیش‌بینی تغییرات رودخانه مند تا سال 2030 میلادی بود. برای این منظور ابتدا با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای کاربری اراضی سال‌های 1987، 2000 و 2020 با استفاده از تصاویر سنجنده‌های ماهواره لندست تهیه گردید. در مرحله بعد با استفاده از زنجیره مارکوف و بر اساس کاربری اراضی سال‌های 1987 و 2000 و کاربری اراضی سال 2020 پیش‌بینی شد. سپس نقشه کاربری اراضی واقعی با نقشه کاربری اراضی بیش بینی شده با هم مقایسه شد و در مرحله بعد با استفاده از تصاویر سال‌های 2000 و 2020 برای سال 2030 نقشه تهیه گردید. نتایج نشان داد در منطقه مورد تحقیق سه کاربری عمده شامل آب، مناطق بدون پوشش (بایر) و اراضی دارای پوشش وجود دارد. نقشه تهیه شده برای سال‌های 1987، 2000 و 2020 دارای صحت کلی به ترتیب 99 درصد، 95 درصد و 99 درصد می باشد و ضریب کاپای نقشه‌ها برای سال‌های 1987، 2000 و 2020 به ترتیب 98/0، 89/0 و 85/0 می‌باشد.
کلیدواژه ها
تغییرات مورفولوژی، رودخانه مند، مدل CA مارکف، مطالعات سنجش از دور
وضعیت: پذیرفته شده