| دید منطقهای به روند شاخص جریان کم پنج روزه در زیرحوضههای ارومیه-ارس |
| کد مقاله : 1270-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
رحیم کاظمی *1، محمد رضا کوثری2، باقر قرمز چشمه3 1عضو هیات علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری 2استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران، 3دانشیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران، |
| چکیده مقاله |
| شناخت وضعیت کنونی جریان کم و آگاهی از روند تغییرات آن، پیش نیاز مدیریت بهینه منابع آب در مناطق خشک و نیمهخشک مانند ایران است. هدف از این تحقیق، بررسی روند شاخص جریان کم پنج روزه در زیر حوضههای منطقه ارس-ارومیه و ارائه نقشه توزیع مکانی روند در این منطقه است. ابتدا آمار و اطلاعات هیدرولوژی ایستگاههای آبسنجی در زیرحوضه های ارومیه-ارس، جمعآوری شد. تعداد75 ایستگاه آبسنجی با آمار بالای 30 سال، انتخاب و کیفیت آماردادهها با انجام آزمونهای آماری، بررسی شد. بازسازی، تصحیح و تطویل انجام و ایستگاههای با آمار مناسب و دوره مشترک (1346-1396) انتخاب شدند. میانگین جریان حداقل سالانه درازمدت50 ساله با تداوم پنج روزه محاسبه شد. سپس شاخص پارامتر فوقالذکر با تقسیم مقادیر پارامتر بر جریان کل محاسبه شد. روند تغییرات پارامتر و شاخص مربوطه در دوره زمانی منتخب به روش من-کندال و شیب سن، محاسبه شد. سپس آمار توصیفی و نتایج روند مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که متوسط جریان کم پنج روزه درازمدت برابر با 29/0 متر مکعب بر ثانیه بود. روند پارامتر جریان کم در92 درصد ایستگاهها نزولی بود که 72 درصد نزولی معنادار بود. ایستگاههای با روند منفی، اغلب در نوار شمالی و غربی حوضه ارس-ارومیه تمرکز دارند و از نظر تعداد نیز غالب هستند. |
| کلیدواژه ها |
| جریان کم، دید منطقهای، مداخلات انسانی، مدیریت آبخیز، نقشه روند، |
| وضعیت: پذیرفته شده |